Forum Romanum was het politieke, religieuze en commerciële hart van het oude Rome en groeide uit tot een van de belangrijkste openbare ruimtes van de antieke wereld. Het forum ligt in een vallei tussen de Capitolijnse en de Palatijnse heuvel en ontwikkelde zich vanaf de 7e eeuw v.Chr. van een moerassig gebied tot het centrum van de Romeinse Republiek en later het keizerrijk.
In de vroegste periode van Rome werd het gebied drooggelegd met behulp van de Cloaca Maxima, een van de oudste rioleringssystemen van de stad. Daarna ontstond geleidelijk een openbaar plein waar markten, politieke bijeenkomsten, religieuze ceremonies en rechtspraak plaatsvonden. Naarmate Rome groeide, werd het forum steeds monumentaler bebouwd met tempels, basilica’s, triomfbogen en regeringsgebouwen.
Tijdens de Republiek was het Forum Romanum het centrum van de politieke macht. Hier stonden de Curia, waar de Senaat vergaderde, en het Rostra, het spreekgestoelte van waaruit beroemde politici zoals Cicero en Julius Caesar het volk toespraken. Verkiezingen, triomftochten en publieke debatten bepaalden eeuwenlang het leven op het forum.
Het forum bevatte ook belangrijke religieuze gebouwen. De Tempel van Saturnus diende onder meer als schatkamer van de staat, terwijl de Tempel van Vesta het heilige vuur van Rome huisvestte, bewaakt door de Vestaalse maagden. Andere tempels waren gewijd aan goden, vergoddelijkte keizers en symbolen van de Romeinse staat. Op die manier waren politiek en religie in het oude Rome nauw met elkaar verbonden.
Onder het keizerrijk veranderde het forum geleidelijk van karakter. Keizers voegden triomfbogen en monumenten toe om militaire overwinningen en hun macht te vieren. De Boog van Titus herdenkt bijvoorbeeld de verovering van Jeruzalem, terwijl de Boog van Septimius Severus successen in het Oosten verheerlijkt. Tegelijk werd het oude forum te klein voor de groeiende hoofdstad van het rijk, waardoor nieuwe keizerlijke fora elders werden aangelegd.
Na de val van het West-Romeinse Rijk raakte het forum langzaam in verval. Veel gebouwen stortten in of werden afgebroken om bouwmateriaal te hergebruiken. In de middeleeuwen veranderde het gebied in een soort weiland dat bekendstond als het Campo Vaccino, het “koeienveld”. Oude monumenten verdwenen gedeeltelijk onder aarde en puin.
Vanaf de 18e en vooral de 19e eeuw begonnen archeologen het forum systematisch op te graven. Daardoor kwamen tempels, zuilen en straten opnieuw zichtbaar tevoorschijn en kreeg men een beter beeld van het politieke en religieuze centrum van het oude Rome.
Vandaag vormt Forum Romanum een indrukwekkend archeologisch landschap waar bezoekers tussen ruïnes kunnen wandelen die ooit het centrum van een wereldrijk vormden. Ondanks het verval maken de overblijfselen van zuilen, triomfbogen en tempels nog steeds duidelijk hoe groot de macht en ambitie van Rome waren. Het forum biedt daardoor een unieke blik op de geschiedenis van de Romeinse Republiek, het keizerrijk en de ontwikkeling van de westerse beschaving.
Travel the world 