De laatste dag is meestal een dag om snel te vergeten, en op deze reis was het niet anders. Rond een uur of tien vertrokken we naar de luchthaven en begon het lange wachten en vliegen om uiteindelijk rond 19u45 in Amsterdam te landen.
Conclusie van de reis. Wanneer je reist van de ruige, adembenemende kusten en steile kalkstenen bergen van Montenegro naar het rauwe, door bunkers getekende en diep historische landschap van Albanië, en vervolgens doorreist naar het klassieke, Byzantijnse en sfeervolle noorden van Griekenland, krijg je een unieke mix van natuur, cultuur en geschiedenis voorgeschoteld.
Montenegro voelt met zijn diepe fjorden van de Baai van Kotor, Venetiaanse havenstadjes en trotse orthodoxe tradities aan als een mix van mediterrane elegantie en Balkan-kracht. Het land combineert een compacte, dramatische geografie waar hoge bergtoppen bijna direct in de blauwe Adriatische Zee storten met een sterke historische band met de Venetiaanse Republiek, wat terug te zien is in de architectuur van steden als Budva en Kotor.
Steek je de grens over naar Albanië, dan verandert de sfeer ingrijpend en betreed je een land van een volstrekt unieke dynamiek, waar decennia van een geïsoleerd communistisch bewind onder Enver Hoxha diepe sporen hebben nagelaten in het landschap en de mentaliteit. Overal duiken herinneringen op in de vorm van betonnen militaire bunkers, maar daartegenover staat een ongekende veerkracht en een rijke gelaagdheid die teruggaat tot de Illyriërs en het Ottomaanse Rijk. Steden als Shkodër en Krujë ademen een oosterse en middeleeuwse bedrijvigheid met levendige bazaars, terwijl de Albanese economie en maatschappij in een sneltreinvaart moderniseren, wat zorgt voor een spannende en energieke contrastwerking met haar noordelijke buren.
Reis je vervolgens verder naar het noorden van Griekenland, dan verschuift het zwaartepunt resoluut naar de klassieke oudheid, de Byzantijnse erfenis en de Griekse mediterrane levensstijl. Waar Montenegro en Albanië sterk verbonden zijn met respectievelijk de Slavische en de unieke Albanese, opent Noord-Griekenland de poort naar de bakermat van de Macedoniërs, met wereldberoemde archeologische vindplaatsen zoals Pella en Vergina. Steden als Thessaloniki functioneren als bruisende metropolen waar Romeinse triomfbogen, witte Byzantijnse muren en Ottomaanse minaretten naadloos samensmelten met levendige universiteitsterrassen en een rijke culinaire traditie. Zo vormt deze reis door drie landen een interessante overgang van Venetiaanse fjorden en Ottomaanse bazaars naar de klassieke wortels van de hellenistische wereld.
Ook belangrijk: ondanks het feit dat je drie landen bezoekt, zijn de reistijden beperkt, wat het geschikt maakt voor iedereen. Tenminste als je bereid bent om af en toe een steile helling te beklimmen …
