Het Palazzo Massimo alle Terme is een van de belangrijkste en meest indrukwekkende locaties van het Museo Nazionale Romano. Gelegen nabij het treinstation Stazione Termini, herbergt dit statige negentiende-eeuwse paleis een van de rijkste en meest adembenemende collecties van klassieke kunst ter wereld. Waar andere Romeinse musea vaak uitblinken in barokke weelde, biedt Palazzo Massimo een ongeëvenaard, puur en diepgaand overzicht van de Romeinse beeldhouwkunst, mozaïeken en antieke schilderkunst.
De geschiedenis van het gebouw zelf is relatief jong in vergelijking met de antieke schatten die het herbergt. Het paleis werd tussen 1883 en 1887 gebouwd in opdracht van de jezuïet Massimiliano Massimo, naar een ontwerp van de architect Camillo Pistrucci. Oorspronkelijk deed het monumentale complex in neorenaissance-stijl dienst als een prestigieuze jezuïetenschool, het Collegio Massimo. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw tijdelijk getransformeerd tot een militair hospitaal, waarna de school in 1960 verhuisde naar een nieuwe locatie buiten het centrum. In 1981 werd het paleis door de Italiaanse staat aangekocht om het chronisch nijpende ruimtegebrek van het Museo Nazionale Romano op te lossen. Na een grondige, jarenlange restauratie opende het Palazzo Massimo in 1998 zijn deuren als museum. Sindsdien fungeert het als de schatkamer waar de archeologische vondsten worden getoond die vanaf het einde van de negentiende eeuw in en rondom Rome uit de grond zijn gekomen.
De collectie is verdeeld over vier verdiepingen en de belangrijkste bezienswaardigheden nemen de bezoeker mee op een chronologische reis door de oudheid. Op de begane grond en de eerste verdieping staat de Romeinse beeldhouwkunst centraal. Een van de absolute topstukken hier is de Via Labicana Augustus, een wereldberoemd standbeeld van de eerste keizer van Rome, afgebeeld als Pontifex Maximus (hogepriester) met zijn toga over zijn hoofd getrokken. De intensiteit en de serene uitstraling van dit marmeren portret zijn ongeëvenaard. Een ander onbetwist hoogtepunt is de Bokser in Rust (Pugile in riposo), een adembenemend mooi Grieks-hellenistisch bronzen beeld uit de tweede eeuw voor Christus. De bokser zit uitgeput op een steen, zijn handen in lederen bandages gewikkeld. De details in het brons—zoals de gezwollen oren, de littekens op zijn gezicht en de ingelegde koperen druppels die bloed op zijn lichaam sieren—maken het tot een van de meest emotionele en realistische kunstwerken uit de oudheid. Vlakbij staat de Hellenistische Vorst, een eveneens zeldzaam en monumentaal bronzen standbeeld van een atletische man dat een ongekende fysieke kracht uitstraalt.
Op de tweede verdieping bevindt zich de misschien wel meest spectaculaire afdeling van het museum: de antieke muurschilderingen en mozaïeken. De absolute bezienswaardigheid hier is de Tuinfresco uit de Villa van Livia. Deze kamerbrede, adembenemende muurschilderingen zijn afkomstig uit de ondergrondse zomereetkamer van Livia Drusilla, de echtgenote van keizer Augustus. De fresco’s tonen een weelderige, illusionistische tuin vol met minutieus geschilderde granaatappelbomen, palmen, bloemen en talloze vogelsoorten tegen een helderblauwe lucht. Het is een van de best bewaarde voorbeelden van de Romeinse ‘tweede stijl’ en geeft de bezoeker het magische gevoel in een drieduizend jaar oude oase te staan. Op dezelfde verdieping zijn de schitterende, kleurrijke kamers van de Villa Farnesina gereconstrueerd, met verfijnde fresco’s op een rode en zwarte achtergrond, en een indrukwekkende verzameling vloermozaïeken die variëren van geometrische patronen tot complexe mythologische scènes, zoals de weergave van de Nijl met exotische dieren.
In de kelderverdieping ten slotte bevindt zich de indrukwekkende numismatische afdeling en de juwelencollectie. Hier ligt de geschiedenis van de Romeinse economie letterlijk in de vitrines, met een gigantische verzameling gouden, zilveren en bronzen munten vanaf het prille begin van de Republiek tot de val van het Rijk. Het meest aangrijpende object in de kelder is de Mummie van Grottarossa. Dit is de mummie van een ongeveer achtjarig Romeins meisje uit de tweede eeuw na Christus, die in 1964 net buiten Rome werd ontdekt. Zij werd begraven volgens Egyptische tradities, inclusief kostbare grafgiften zoals een pop van ivoor en gouden sieraden. Het Palazzo Massimo is daarmee een unieke plek in Rome: het biedt een intiem, esthetisch en diepgaand inzicht in het dagelijks leven, de politieke propaganda, de spirituele beleving en de absolute artistieke hoogtepunten van de Romeinse beschaving.
Travel the world 