Guantanamo Bay is een baai in het zuidoosten van Cuba, in de provincie Guantánamo. Het is een inham van de Caraïbische Zee en is ongeveer 12 kilometer lang en heeft op plaatsen een maximale breedte van 8 kilometer.
De legerbasis Guantanamo Bay werd gevestigd in 1898, toen de VS aan het eind van de Spaans-Amerikaanse Oorlog Cuba op Spanje veroverden door de invasie van Guantánamobaai. De regering van de VS pacht het gebied sindsdien van Cuba. Het pachtcontract kan slechts worden verbroken indien beide partijen wederzijds toestemming zouden verlenen het contract te beëindigen. Vanaf 2004 is het de enige actieve basis van de VS op communistisch grondgebied. Er zijn circa 3000 manschappen actief. De VS blijven vasthouden aan de pachtvoorwaarden, vastgelegd in het Platt Amendement en bestaande uit twee documenten die in 1902 en 1903 werden ondertekend, en een verdrag uit 1934. Hierin staat dat de VS “volledige jurisdictie en controle” over het gebied hebben, terwijl Cuba wordt erkend als rechthebbend op de uiteindelijke soevereiniteit. De overeenkomst stelt verder dat de VS 2000 gouden muntstukken (omgerekend ca. 4000 euro) per jaar aan pacht zullen betalen. In de periode dat Fidel Castro in Cuba aan de macht was, heeft hij slechts één keer de pacht van de basis geïnd, omdat hij de basis als onrechtmatig beschouwt. Hoewel er geen diplomatieke relaties tussen de Verenigde Staten en Cuba bestaan, zijn beide staten overeengekomen vluchtelingen van Cubaanse afkomst aan de Cubaanse autoriteiten over te dragen en vluchtelingen van Amerikaanse afkomst aan de VS over te dragen (voor misdrijven verricht op Guantanamo Bay).
De controle van de VS over het Cubaanse grondgebied is nooit populair geweest bij de Cubanen. De Cubaanse regering sloot de waterleiding van de basis af, waardoor de Verenigde Staten zich gedwongen zagen water uit Jamaica in te voeren en vervolgens waterzuiveringsinstallaties te bouwen. Tegenwoordig is de basis zelfvoorzienend voor eigen water en elektriciteit. Twee bejaarde Cubanen kwamen tot 2012 nog dagelijks door de noordoostelijke poort om op de basis te werken, maar de Cubaanse regering staat geen nieuwe aanstellingen toe.
In het laatste kwart van de twintigste eeuw werd de basis gebruikt om Cubaanse en Haïtiaanse vluchtelingen te huisvesten die op zee waren onderschept. Vanaf 2002 echter wordt een gedeelte van de basis gebruikt om verdachte al-Qaida- en Talibangevangenen uit onder andere Afghanistan vast te houden. De laatste keer dat er nieuwe gevangenen bij kwamen was op 22 september 2004, toen tien gevangenen uit Afghanistan werden overgebracht. Ondanks wereldwijde protesten en beloftes van de Amerikaanse regering om de gevangenis te sluiten is dit nog steeds niet gebeurd. Eind 2022 werd bekend dat er nog steeds 39 mensen vastgehouden worden, waarvan er 27 nooit van enige misdaad beschuldigd zijn.














